آیین نامه حفاظتی مواد خطرناك و مواد قابل اشتعال و مواد قابل انفجار(بخش 3)
فصل 3- ساختمانماده 81: ساختمانهای مواد منفجره باید حتماً یك طبقه و از مصالحی ساخته شود كه در صورت انفجار قطعات بزرگ از هم نپاشد.
فصل 4- معابر خروجی
ماده 82: درهای خروجی باید:
الف - تا حدود امكان بزرگ باشد.
ب - مستقیماً به فضای آزاد ارتباط پیدا كند.
ج - به سهولت به طرف خارج باز شود.
د - از مواد و مصالح نسوز ساخته شده باشد.
فصل 5- دیوارهای داخلی و كف
ماده 83: دیوارهای امكنه مواد قابل انفجار باید:
الف - صاف و بدون شكستگی و ترك باشد.
ب - از رنگ روشنی پوشیده شده باشد.
ج - به سهولت قابل نظافت باشد.
ماده 84: كف این قبیل بناها باید:
الف - از مواد نرم مانند لاستیك، لینولئوم، چوب، سرب و یا آسفالت بدون سنگ ریزه پوشیده و یا ساخته شده باشد.
ب - صاف و هموار و بدون شكستگی و حفره باشد.
ج - از میخ و پیچ و هر گونه اشیاء آهنی عاری باشد.
د - بهآسانی قابل پاك كردن باشد.
فصل 6- پنجرهها
ماده 85: پنجرههای این قبیل اماكن باید دارای شرائط زیر باشد:
الف - در جهاتی كه خورشید میتابد دارای شیشههای تار باشد.
ب - به سهولت به طرف خارج باز شود.
فصل 7- تعداد كاركنان در اطاقهای كار
ماده 86: تعداد كاركنان امكنه مواد قابل انفجار باید حداقل مورد نیاز برای انجام كارهای مربوطه باشد.
فصل 8- میزان مواد منفجره در اطاقها
ماده 87: مقدار مواد منفجره و مواد اولیه آن در هر اطاق كار باید حداقل مورد لزوم برای انجام عملیات باشد.
فصل 9- فواصل میزهای كار
ماده 88: میزهایی كه برای تهیه و بسته بندی مواد منفجره بكار برده میشود باید دارای جایگاههایی باشد كه بهوسیله حائلهایی به ارتفاع حداقل یك متر از یكدیگر جدا باشند.
فصل 10- حفاظت از صاعقه
ماده 89: امكنه مواد قابل انفجار باید مجهز به برق گیر مناسب باشد.
ماده 90: برق گیرها و اجزاء آن باید لااقل سالی یكبار بهوسیله شخص صلاحیتداری دقیقاً مورد معاینه قرار گیرد.
ماده 91: نقائص و معایبی كه در برق گیرها و اجزاء آن مشاهده میشود باید بدون تاخیر و تعلل مورد مرمت قرار گیرد.
فصل 11- ابزار و لوازم
ماده 92: كلیه ابزار و ادوات و وسایل فلزی كه در امكنه مواد منفجره بكار برده میشود باید از ماده مناسبی پوشیده شود كه از ایجاد جرقه جلوگیری بعمل آید.
فصل 12- خطر استعمالدخانیات و حملچراغهای شعلهباز وغیره
ماده 93: در هیچ قسمت از مناطق خطر كارخانه نباید اجازه استعمال دخانیات و حمل چراغ یا روشنایی غیر محفوظ اشیاء گداخته كبریت، فندك و هر گونه شیئی دیگر كه قابلیت ایجاد احتراق و انفجار داشته باشد داده شود.
تبصره 1- در نقاط امن و بی خطر كارخانه باید جایگاه مخصوص برای تحویل اشیاء فوق ترتیب داده شود.
تبصره 2- برای حصول اطمینان از اجرای مفاد این ماده باید ترتیبات مقتضی اتخاذ و كنترل مداوم برقرار گردد.
فصل 13- وسائط نقلیه
ماده 94: وسائط نقلیه مانند باركشها، ارابهها و وسایل دیگری كه برای حمل و نقل مواد منفجره و مواد اولیه آن بكار برده میشود باید دارای شرائط زیر باشد:
الف - در محل حمل بار نباید هیچ نوع فولاد و یا آهن برهنه وجود داشته باشد.
ب - فقط محتوی مواد منفجره و عناصر سازنده آن باشد.
ج - كاملاً سربسته و محفوظ و یا روی آنها به وجه مناسب پوشیده شده باشد.
د - هنگام بارگیری و تخلیه احتیاط كامل بعمل آید تا از تولید جرقه جلوگیری شود.
ماده 95: چنانچه در اثنای حمل و نقل مواد منفجره قسمتی از آن به زمین ریخته شود در این صورت باید:
الف - محلی كه مواد مزبور ریخته شده بطور مشخص علامت گذاری شود.
ب - به مسئول مربوطه كارخانه اطلاع داده شود.
ج - آنچه از مواد منفجره ریخته شده تحت نظر متخصص جمع آوری گردد.
فصل14-جمعآوریموادیكه ممكناست خودبخود محترق گردند
ماده 96: ذغال و چوب و خاكه آن، پارچه آلوده به نفت و روغن و اشیاء دیگر را كه خودبخود ممكن است محترق گردد نباید وارد منطقه خطر كار خانه نمود مگر اینكه برای مصرف آنی باشد و بلافاصله پس از مصرف آنها را از منطقه خطر خارج سازد.
فصل 15- ضایعات مواد خطرناك
ماده 97: مدفون ساختن ضایعات مواد خطرناك زیر خاك ممنوع است.
ماده 98: مخلوط ساختن ضایعات مواد خطرناك كه به صورت پودرهای مختلف هستند با یكدیگر ممنوع است.
ماده 99: اجسام و مواد قابل انفجار از قبیل چاشنی، فشنگ با چاشنی و یا بدون چاشنی و غیره را باید با مراقبت كافی از میان ضایعات مواد خطرناك خارج ساخت.
ماده 100: ضایعات مواد خطرناك باید تحت نظر متخصص فنی و بهوسیله شخص مسئولی سوزانده شود.
فصل 16- لباس كاركنان
ماده 101: برای تمام افراد در داخل و یا حریم امكنه خطرناك:
الف - پوشیدن كفشهایی كه دارای میخهایی از هر نوع آلیاژ آهن باشد ممنوع است.
ب - در بر كردن لباسهایی با تكمه و یا قلاب كمربند یا منضمات دیگر آهنی و یا فولادی ممنوع است.
ج - همراه داشتن چاقو - كلید یا لوازم دیگر آهنی ممنوع است.
فصل 17- تعمیرات
ماده 102: هر گونه تعمیر در قسمتهای مختلف ساختمان و تجهیزات آن مستلزم رعایت شرائط زیر خواهد بود:
1- كسب اجازه از رییس فنی موسسه یا كارخانه.
2- انتقال مواد منفجره و اجزاء متشكله آن به خارج كارخانه.
3- شستشوی كامل قسمتهاییكه تحت تعمیر قرار خواهد گرفت قبل از شروع تعمیرات.
4- سرپرستی و یا نظارت كارشناس فنی از عملیات.
فصل 18- منع ورود اشخاص به محوطه كارگاه
ماده 103: غیر از كاركنان كارخانه و بازرسان رسمی شخص دیگری اجازه دخول به امكنه خطرناك را نخواهدداشت مگر درصورتی كه یكی ازكاركنان مسئولموسسه با او همراهباشد.
فصل 19- اخطاریهها
ماده 104: در كلیه كارخانجات تهیه مواد منفجره اخطاریههای زیر باید به وضعی نصب گردد كه به آسانی خوانده شود:
الف - در كلیه درهای ورودی كارخانه اخطاریه ممنوعیت ورود اشخاص غیر مجاز.
ب - در خارج هر كارخانه و منطقه خطر آن:
1- اخطاریهای مبنی بر وجود و فعالیت كارخانه.
2- اخطاریه منع استعمال دخانیات و همراه داشتن چراغهای شعله دار و كبریت و فندك و اشیاء گداخته و اجسام آهنی و اشیاء دیگری كه ممكن است موجب انفجار و یا حریق گردد.
ج - در داخل ابنیه مزبور:
1- اخطاریهای حاكی از حداكثر مقدار مجاز مواد منفجره و تركیبات آن.
2- اخطاریهای حاكی از عملیات غیر مجاز افراد.
3- اخطاریهای متضمن حداكثر تعداد مجاز افراد در ساختمان.
4- صورتی متضمن ابزار و ادواتی كه استعمال آن مجاز دانسته شده.
قسمت ششم - ماگنزیوم و تركیبات آن
فصل 1- كلیات
ماده 105: اطاقهاییكه اختصاص به ذوب و قالبگیری ماگنزیوم و آلیاژهای آن دارد باید در ابنیه یك طبقه واقع باشد.
ماده 106: دیوارها، سقف و كف كارگاههای قالبگیری ماگنزیوم باید از مواد و لوازم غیر قابل احتراق ساخته شده باشد.
ماده 107: ذوب، نگاهداری، استعمال و نقل و انتقال ماگنزیوم فلزی و آلیاژهای آن فقط در نقاط و تحت شرائطی باید صورت گیرد كه از طرف مقام صلاحیتدار فنی تصویب شده باشد.
ماده 108: كارگرانی كه با ماگنزیوم و آلیاژهای آن سر و كار دارند باید قبل از اشتغال به این كار و سپس در دوران اشتغال حداقل سالی یكبار تحت تعلیم قرار گیرند و بهوسیله تمرینها و نمایشها، به مخاطرات كار خود و به رویه ای كه در موقع بروز حریق باید اتخاذ شود و همچنین انتقال مواد زائد و بی مصرف به خارج آشنا شوند.
ماده 109: كارگاه و اطاقهای كار باید وضعی داشته باشند كه در هنگام خطر اشخاص بتوانند به سرعت و بهسهولت و بدون برخورد با مانعی از آن خارج شوند.
ماده 110: راههای فرار اطاقهای دیگر كارخانه نباید از میان اطاقهایی بگذرد كه در آن ماگنزیوم و آلیاژهای آن وجود داشته یا به مصرف میرسد.
فصل 2- تجهیزات و وسایل اضافی آتش نشانی
ماده 111: در هر یك از اطاقها باید تعداد كافی اشیاء و لوازم ذیل وجود داشته باشد:
الف - ظروف قابل حمل و دردار محتوی براده چدن یا ماسه خشك یا سایر موادی كه برای آتش نشانی موثر و مورد تصویب مقام صلاحیتدار باشد.
ب - پاروهای دسته بلند طویل.
ج - ظروف دستی مملو از براده چدن.
د - پتوهای نسوز كه در مقابل حریق مقاومت داشته باشد.
ماده 112: برای خاموش كردن حریق ماگنزیوم باید فقط از مواد و وسایل آتش نشانی كه بهتصویب مقام صلاحیتدار فنی رسیده باشد استفاده گردد.
فصل 3- ضایعات غیر قابل استفاده
ماده 113: ضایعات بی مصرف كارگاه كه مخلوط با گرد و یا براده و یا رسوبات دستگاه ذوب ماگنزیوم و سایر مواد غیر قابل مصرف است باید در اسرع وقت در محل امنی سوزانده شود.
ماده 114: چنانچه آتش زدن ضایعات مذكور در ماده قبل در محل امنی مقدور نباشد باید آن را با حداقل 5 برابر ماسه یا شن مخلوط ساخته و در جایگاه یا مخزن زباله قرار دهند.
ماده 115: گاز و دوده و ابخرهای كه در حین ذوب و قالبگیری ماگنزیوم تولید میشود باید بهوسیله تهویه مكنده دفع شود.
فصل 4- خطر استعمال دخانیات و آتشهای روباز
ماده 122: در اطاقهاییكه اختصاص به جمع آوری، نگاهداری و استعمال ماگنزیوم رسوبات و پودر و براده آن دارد استعمال دخانیات و همراه داشتن آتش و چراغ شعله دار، كبریت و فندك و هر گونه اشیاء دیگری كه ممكن است موجب انفجار حریق گردد برای عموم ممنوع است.
تبصره - ممنوعیت در این ماده باید بهوسیله اخطاریه در نقاط مناسب كارخانه در معرض اطلاع عامه قرار داده شود.
منبع:
